Palos flamenco: na co słuchać

Czym jest palo

Palos, dawniej zwane cantes, to style flamenco klasyfikowane według wzorca rytmicznego, modusu, progresji akordowej, formy strofy i pochodzenia geograficznego — podaje Wikipedia. Wylicza ich ponad 50. Niektóre śpiewa się bez akompaniamentu, inne z gitarą; niektóre się tańczy, innych nie. Tradycyjnie dzielą się na trzy grupy: najpoważniejszą cante jondo, lżejsze formy zwane cante chico oraz grupę pośrednią. Widowisko łączy kilka palos, więc wieczór to raczej krótka podróż niż jeden utwór.

Soleá

Soleá, czyli soleares, to jeden z najbardziej podstawowych palos — podaje Wikipedia — powstały prawdopodobnie wśród rodzin Calé Romów w Kadyksie lub Sewilli. Towarzyszy jej zazwyczaj jedna gitara, a teksty są na ogół poważne, zgodnie z podniosłą atmosferą. Opiera się na dwunastotaktowym cyklu. Wikipedia wymienia tradycyjne style regionalne, w tym jeden z Kordoby, Soleares de Onofre, przypisywany śpiewakowi imieniem Onofre. Jeśli występ wydaje się ciężki i wolno się rozkręca, to prawdopodobnie soleá.

Alegrías

Nazwa oznacza radości, a ten palo narodził się w Kadyksie. Opiera się na dwunastotaktowym cyklu i zwykle jest grany żywo, a do tańca wybiera się szybsze tempa — podaje Wikipedia. Należy do cante chico, lżejszej grupy. Tradycyjny taniec alegrías musi zawierać salidę (wejście), paseo (przejście), silencio, castellana, zapateado i bulerías, więc wypatrujcie cichej chwili w środku i wybuchu pracy stóp przed końcem.

Bulerías

Bulerías to szybki palo o dwunastotaktowym cyklu. Wikipedia wywodzi go z XIX-wiecznego Jerez i społeczności Calé Romów, gdzie początkowo służył jako wesołe zakończenie soleares lub alegrías, i nazywa go jedną z najpopularniejszych i najbardziej dramatycznych form, często kończącą flamenkowe spotkanie. Daje najwięcej miejsca na improwizację. Jeśli sala się ożywia, klaskanie przyspiesza, a stopy tancerza zaczynają terkotać, to prawdopodobnie właśnie to słyszycie. Często w ten sposób kończy się wieczór.

Seguiriyas i tangos

Seguiriyas należy do rodziny pieśni głębokich cante jondo. Wikipedia zalicza go do najważniejszych stylów flamenco, z tekstami o tragicznych tematach, takich jak więzienie i żałoba. Tangos jest żywszy. W flamenco to odrębna forma andaluzyjska, a Wikipedia podaje, że Instituto Andaluz del Flamenco wyklucza jakikolwiek bezpośredni związek z argentyńskim tangiem. Obie nazwy pojawiają się w programach; to, czy któraś z nich zabrzmi danego wieczoru, zależy od artystów.

Compás, palmas i duende

Compás to powtarzający się rytmiczny szkielet palo, a gdy nie ma pod ręką gitary, może go utrzymać palmas, czyli klaskanie. Wikipedia podaje, że dwunastotaktowy cykl jest najczęstszy w flamenco, a akcenty padają inaczej w każdym palo. Duende trudniej uchwycić; Wikipedia cytuje Lorkę, który twierdził, że nie ma mapy ani ćwiczenia, które pozwoli je odnaleźć. Nie musisz liczyć taktów, by cieszyć się występem, ale świadomość, że rytm niosą klaśnięcia, pomaga słuchać. Przewodnik po biletach omawia stronę praktyczną.

Czytaj dalej: Pokaz flamenco w Kordobie: bilety